O UZYSKANIU PRZEBACZENIA GRZECHÓW CIĘZKICH W SYTUACJI NADZWYCZAJNEJ

O UZYSKANIU PRZEBACZENIA GRZECHÓW CIĘZKICH W SYTUACJI
NADZWYCZAJNEJ POZA SPOWIEDZIĄ W WYJAŚNIENIU KS. DR. HAB.

JACKA KEMPY, WtlUŚ

(do wykorzystania duszpasterskiego)

Kodeks Prawa Kanonicznego w kan. 960 przedstawia naukę Kościoła
o konieczności spowiedzi: „Indywidualna i integralna spowiedź oraz
rozgrzeszenie stanowią jedyny zwyczajny sposób, przez który wierny, świadomy
grzechu ciężkiego, dostępuje pojednania z Bogiem i Kościołem. Jedynie
niemożliwość fizyczna lub moralna zwalnia od takiej spowiedzi. W takim
wypadku pojednanie może się dokonać również innymi sposobami”.
Kościół wskazuje taki sposób uzyskania przebaczenia grzechów
ciężkich
w wyjątkowej sytuacji niemożności wyspowiadania się. Jest nim wzbudzenie
żalu doskonałego za grzechy oraz szczere pragnienie (postanowienie)
wyspowiadania się.
Katechizm Kościoła Katolickiego (nr 1452) opisując doskonały żal za grzechy
stwierdza: „Gdy żal wypływa z miłości do Boga miłowanego nade
wszystko, jest nazywany «żalem doskonałym» lub «żalem z miłości». Taki
żal odpuszcza grzechy powszednie. Przynosi on także przebaczenie grzechów
śmiertelnych, jeśli zawiera mocne postanowienie przystąpienia do spowiedzi
sakramentalnej, gdy tylko będzie to możliwe”. Nauka ta opiera się na
orzeczeniu Soboru Trydenckiego, który w nauce o sakramencie pokuty uczy o
skrusze, czyli o żalu doskonałym: „…chociaż zdarza się, iż skrucha ta jest
niekiedy dzięki miłości doskonała i pojednuje z Bogiem zanim jeszcze
sakrament zostanie przyjęty, niemniej jednak pojednania tego nie należy
przypisywać samej skrusze bez zawartego w niej pragnienia sakramentu”
(rozdz. 4).

Nauka ta należy do Tradycji Kościoła. Nie umniejsza ona w żaden
sposób wagi sakramentu pokuty. Wręcz przeciwnie, pokazuje jego wartość:
do otrzymania przebaczenia wszystkich grzechów w takiej wyjątkowej
sytuacji potrzebny jest nie tylko żal doskonały, ale też pragnienie spowiedzi.
W przyszłości wyrazi się ono ostatecznie w czynie: w akcie spowiedzi, gdy
miną nieusuwalne przeszkody.
Przy przypomnieniu tej ostatniej zasady, kierującej uwagę ku
przyszłej spowiedzi, należy pamiętać, że osoba żałująca za swoje
grzechy i pragnąca spowiedzi już teraz otrzymuje przebaczenie – „takie
samo” (nie ma innego) jak w spowiedzi, czyli otrzymuje łaskę uświęcającą.
Może zatem przyjmować Komunię świętą (w sposób sakramentalny lub
duchowy).
Co do zachowania zwykłych warunków spowiedzi wypada
przypomnieć, że szczery i doskonały żal za grzechy zakłada realizację
wszystkich pozostałych warunków: rachunku sumienia, postanowienia
poprawy, zadośćuczynienia. Ponieważ ten ostatni nie wiąże się w tym
przypadku z obligatoryjną pokutą nakładaną przez spowiednika, to można
zakładać, że dobrowolna pokuta będzie owocna, ale jej kształt pozostaje w
gestii osoby jednającej się z Bogiem.