Oświęcim

Sanktuaria Maryjne

Sanktuarium Matki Bożej Wspomożenia Wiernych

Nabożeństwo ku czci Maryi tytułowanej tym imieniem, ugruntowało się z okazji triumfu wojsk dowodzonych przez Jana Sobieskiego pod Wiedniem w 1683 r., apogeum osiągnęło zaś w chwili uwolnienia papieża Piusa VII z niewoli napoleońskiej 24 maja 1814 r. Na znak wdzięczności za swe ocalenie ustanowił tenże następca św. Piotra święto Wspomożenia Wiernych. Wielkim apostołem i szerzycielem tego nabożeństwa stał się niezwykły wychowawca, św. Jan Bosko, a w ślad za nim Rodzina Salezjańska, którą powołał do życia. Światowym centrum kultu Wspomożycielka stał się Turyn, w którym ks. Bosko rozpoczynał swą działalność pedagogiczną, a ściślej świątynia Valdocco budowana w latach 1863-1868. To o niej powiedział turyński Apostoł młodych: „ Ta świątynia wzniesiona ku czci Wspomożycielki będzie kościołem-matką naszego zgromadzenia, z którego promieniować będzie całe nasze dzieło dobroczynne na rzecz młodzieży…”
Ks. Bosko w 1865 r. poprosił artystę malarza Tomasza Lorenzone o wykonanie obrazu, który miał się stać centralnym punktem późniejszej bazyliki. Malarzowi udało się urzeczywistnić natchnioną wizję wielkiego propagatora kultu Wspomożycielki.
Salezjanie z właściwym sobie zaangażowaniem i energią szerzyli ten kult, co spowodowało przekonanie, że oni są jego inicjatorami. Faktem jest, że Wspomożycielka była czczona na ziemiach polskich jeszcze przed przybyciem duchownych synów ks. Bosko do Oświęcimia w 1898 r.
I to właśnie ten inny Oświęcim, który zasłyną od stu lat jako kolebka dzieła salezjańskiego w Polsce – stał się pierwszym w naszej Ojczyźnie centrum kultury niezawodnej Patronki salezjańskiej świątyni.
Współczesny etap tego kultu można śmiało nazywać salezjańskim. Najpierw rozwijał się w ramach Zgromadzenia, a od 1958 r. Ojciec św. Jan XXIII rozszerzył święto Maryi Wspomożenia Wiernych na całą Polskę.
Przybycie salezjanów do Oświęcimia w 1898 r. poprzedziło cudowne wydarzenie nad rumowiskiem podominikańskiego kościoła św. Krzyża 31 V 1894 r., które tak ukazuje salezjański kapłan-poeta ks. Stanisław Domino w utworze „ Bądź Wspomożeniem”:

Było to w ósmym dniu Bożego Ciała…
Procesja… dzwony… liturgiczne szaty.
Serc nie milknąca pieśń „Twoja cześć chwała”.
Stroje ołtarzowe… tłum… zieleń i kwiaty.

Ostatnia stacja u ruin kościoła…
Błogosławieństwo… wszyscy głowy korzą.
I wielka cisza… nagle ktoś zawołał:
Tam w trzecim oknie widzę Matkę Bożą!

Tam pośród bluszczu, wśród cegieł czerwonych.
Łkało wciąż dziecko na rękach matczynych
Co za blask bije od złotej korony,
Ach, co za jasność od Bożej Dzieciny!
A już kilka lat później

Z ruin tych wyrósł gotycki Dom Boży
Z Twoją postacią w gronie Apostołów,
A obok Zakład ramiona otworzył
Dla ukochanych Twych dzieci-

Opiewany przez ks. Dominę Zakład Wychowawczy „otworzył ramiona” dla młodzieży w 1901 r. Na jego otwarcie przybył do Oświęcimia  przełożony Zgromadzenia ks. Machał Rua, pierwszy następca ks. Bosko.
Ponownie gościli go mieszkańcy grodu nad Sołą, gdy przybył tu na poświęcenie w 1904 r. odbudowanych części piastowskiej, podominikańskiej świątyni. Na tę uroczystość salezjanie z Turynu przywieźli posąg Wspomożycielki, który zdobił główny ołtarz przez trzy lata.
W 1907 r. miejsce figury zajęła wierna kopia cudownego obrazu Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych z Turynu. Wykonał ją Jan Szczęsny Stankiewicz z Oświęcimia. Fundatorem dzieła był Ignacy Czerwik, również obywatel oświęcimski.
Od momentu pojawienia się turyńskiej reprodukcji ściągały, do kościoła księży salezjanów, masy wiernych z różnych zakątków kraju, głównie z Górnego Śląska i okolicznych miejscowości. Niezliczone wota są tej świątyni wymowną dekoracją.
Wiedzą najlepiej o szeregu zjawisk niezwykłych salezjanie polscy, zawsze bezgranicznie wdzięczni swej Partonce za dary od niej otrzymane.
Za szczególny dowód łaski i potęgi Wspomożycielki  można uznać cud ocalenia Maryjnej świątyni w czasie największego nalotu bombowców alianckich na Oświęcim 13 IX 1944 r. Podobnie namacalnym dowodem opieki Patronki jest fakt przetrwania salezjańskiej szkoły zawodowej – jedynej „od Władywostoku po Łabę” w czasach komunizmu tego typu placówki prowadzonej przez księży.
Mino, że w języku potocznym i w różnych publikacjach Salezjańską Świątynię nazwano sanktuarium, to dopiero nasze pokolenie będzie świadkiem chwili, gdy oficjalnie w majestacie prawa kanonistycznego  dnia 24 września 1997 r. zostanie podniesiona do rangi lokalnego sanktuarium Maryjnego na mocy dekretu ks. Bpa Tadeusza Rakoczego – Ordynariusz Bielsko-Żywiecki.
To niezwykłe święto i towarzysząca rekonsekracja kościoła jest tym radośniejsza, że przypada niemal w wigilię wielkiego jubileuszu STULECIA DZIAŁALNOŚCI SALEZJANÓW W POLSCE , które będziemy obchodzić w 1998 r.
Tu godzi się podkreślić, że podobny zaszczyt  1994 r. spotkał bartni salezjański ośrodek czci Wspomożycielki w Szczyrku na Górce, szczycący się również ponad wiekowym kultem maryjnym.
Działalność o upiększenie wnętrza tego Domu Maryjnego była zawsze znamienną ceną jego opiekunów.
Teraz w atmosferze  przygotowań do jubileuszu stulecia salezjanów w Polsce z rozmachem wykonano wiele prac remontowych.
Wspaniale i bezbłędnie wymalowali świątynie Tadeusz Drabczyk i jego trzej synowie Tadeusz, Jacek i Krzysztof. Ich umiejętności graniczące z prawdziwą sztuką można podziwiać m.in. odświeżoną gruntownie misterna obudowę organów.
Opiekę artystyczną nad całością  sprawował chętnie inny wych. Salezjański Miczysław Jakuczek, w którego pracowni powstają rzeźby św. Jana Bosko i św. Jacka. Będą umieszczone we wnękach głównego ołtarza.  Pan Jakuczek jest już twórcą pięknej figury św. Dominika Savio (z 1957 r.)
Ten wszechstronny oświęcimski artysta nie ukrywa radości, że jemu będzie dane ubogacić świątynię jego dziełami. Sprawę traktuje osobiście. Ocalał w czasie potężnego nalotu alianckich samolotów we Wrześciu 1944 r. gdy bomby niszczyły przylegające do kościoła niemieckie kino, a on jako kinooperator przebywał w jego pomieszczeniach. Wydobyto go ciężko rannego spod rumowiska.
Inny przedstawiciel miejscowego rzemiosła artystycznego Edward Matusiak z synem  Zbigniewem jest budowniczym nowego ołtarza z granitu.

YouTube Preview Image

„Oto jest dzień” – Chór Sanktuarium w Oświęcimiu