Ty co w Ostrej świecisz Bramie…

Sanktuaria Maryjne

Sanktuarium Matki Bożej Miłosiernej Ostrobramskiej

Ostra Brama w Wilnie wzniesiona na początku XVI wieku jest jedną z dziewięciu istniejących wtedy bram w murach obronnych miasta. W średniowiecznym Wilnie był taki obyczaj,  że we wnękach wież nad bramą umieszczano święte obrazy. Obraz Madonny bez dzieciątka, o smutnym obliczu z lekko pochyloną głową i rękami skrzyżowanymi na piersiach, umieszczono na bramie, która uchodziła za najbardziej reprezentacyjną – ponieważ witano tutaj oficjalnych gości przybywających do miasta. Obraz ten, nie zwracając szczególnej uwagi, wisiał we wnęce z okiennicami, które chroniły go od deszczu i śniegu. Sytuacja zmieniła się od 1626 r., kiedy to przy Ostrej Bramie został założony klasztor Karmelitów Bosych. Jeden z zakonników nad Ostrą Bramą zbudował dla obrazu Madonny drewnianą kaplicę ze schodami, w której zaczęli gromadzić się na modlitwie mieszkańcy Wilna. W kaplicy tej, za wstawiennictwem Bogarodzicy, wilnianie wielu pokoleń wypraszali szczególne łaski dla siebie i swoich bliskich. Kaplica ta spłonęła w pożarze miasta w 1711 r. Cudowny obraz został wyniesiony z płonącej kaplicy przez młodego zakonnika. Do czasu zbudowania nowej murowanej kaplicy – trwało to około 20 lat – uratowany obraz umieszczono w sąsiednim kościele św. Teresy. W następnych latach do kaplicy Ostrobramskiej dobudowano zakrystię i galerię.
W 1773 r. Papież Klemens XVI nadał odpusty dla Bractwa Opieki Najświętszej Maryi Panny w Wilnie. Gdy w 1799 r. władze carskie rozpoczęły burzenie miejskich murów i wszystkich bram w Wilnie, Ostrą Bramę pozostawiono nietkniętą. W latach 1829-1830 do gruntownie odnowionej kaplicy dobudowano piętrową galerię z murowanymi schodami i nadano jej kształt, jaki pozostał do czasów dzisiejszych.

Obraz Madonny Ostrobramskiej namalowany został prawdopodobnie w Wilnie w latach 1620-1630. Mimo licznych dociekań, osoba malarza obrazu pozostaje nieznana. Olejny obraz o wymiarach 200×165 cm namalowany jest na deskach dębowych pokrytych cienkim gruntem kredowym. Podwójne korony i sukienkę wykonaną ze srebra, zewnętrznie pozłoconą, nałożono na obraz na przełomie XVII i XVIII wieku. Charakterystycznym elementem obrazu jest wotum w kształcie dużego półksiężyca umieszczone w 1849 r. w dolnej części obrazu. Srebrną okładzinę ścian kaplicy stanowią wyselekcjonowane wota, między innymi od Marszałka Józefa Piłsudzkiego. Wśród wotów pokrywających ściany znajdują się też wota przesłane przez Ojca Świętego Jana Pawła II. Liczbę wystawionych tu srebrnych wotów złożonych przez wiernych, w podzięce za otrzymane łaski, szacuje się w przybliżeniu na 8000.Dekretem papieskim z 1927 r. obraz Madonny Ostrobramskiej, któremu nadano nazwę obrazu Matki Bożej Miłosierdzia, został ukoronowany koronami papieskimi. Uroczystościom koronacyjnym nadano najwyższą rangę kościelną i państwową – złote korony nałożył nuncjusz papieski. W uroczystościach tych uczestniczyli: Prymas Polski ks. abp August Hlond, 28 biskupów i wielu najwyższych dostojników świeckich z Marszałkiem Józefem Piłsudskim i Prezydentem Ignacym Mościckim na czele. (korony te zaginęły w czasie II wojny światowej). Boża opatrzność sprawiła, że po upływie zaledwie ośmiu lat, w 1935 r. w Ostrej Bramie w Wilnie, wizerunek Jezusa Miłosiernego pierwszy raz był czczony publicznie obok Ikony Matki Bożej Miłosierdzia.

Modlitwa o opiekę i wstawiennictwo Matki Miłosierdzia

O Pani moja, Święta Maryjo!
Twojej łasce, osobliwej straży i miłosierdziu Twojemu,
dzisiaj i każdego dnia i w godzinę śmierci mojej,
duszę i ciało moje polecam.
Wszystkie nadzieje i pociechy moje,
wszystkie uciski i dolegliwości,
życie i koniec życia mojego Tobie poruczam,
aby przez zasługi Twoje wszystkie uczynki moje
były sprawowane i rządzone według Twojej
i Syna Twojego woli. Amen.


Podczas II wojny światowej Cudowny Obraz – decyzją arcybiskupa metropolity Jałbrzykowskiego – pozostał wśród swoich wiernych czcicieli w Wilnie. Kiedy po zakończeniu wojny Wilno należało do ZSRR i kościoły w większości pozamykano – kaplica w Ostrej Bramie pozostała otwarta. Wiele kopii obrazu Matki Bożej Miłosierdzia znajduje się w kościołach innych krajów, także w Rzymskiej bazylice św. Piotra i Pawła znajduje się kaplica, w której umieszczona jest kopia tego wizerunku.